Tahukah anda bahawa 1 daripada 3 rakyat Malaysia mengalami gangguan kesihatan mental?
Lebih 450 juta orang di seluruh dunia terjejas oleh gangguan mental. Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), 1 daripada 4 orang mengalami penyakit mental pada satu ketika dalam hidup mereka.
Di Malaysia, 1 daripada 3 rakyat mengalami masalah kesihatan mental, dengan prevalens tertinggi di kalangan individu berpendapatan rendah dan mereka yang berumur antara 16 dan 19 tahun. Menurut Tinjauan Kesihatan dan Morbiditi Kebangsaan (NHMS) yang dijalankan oleh Kementerian Kesihatan (KKM) pada tahun 2015, individu berumur 16 tahun ke atas adalah 29.2% lebih berkemungkinan mengalami masalah kesihatan mental.
Semasa Pandemik
Sebuah artikel ASEAN Today pada Mac 2021 mendedahkan bahawa Malaysia sedang mengalami peningkatan masalah kesihatan mental, yang mungkin diburukkan lagi oleh kewujudan COVID-19. Ia menyenaraikan punca utama kebimbangan, tekanan dan kemurungan sebagai pengasingan sosial, keadaan kewangan yang tidak menentu dan kehilangan orang tersayang.
Selain itu, terdapat 78 percubaan bunuh diri di Malaysia dari 18 Mac hingga 9 Jun 2020, semasa tempoh perintah berkurung awal. Ini merupakan peningkatan yang ketara daripada 64 kes bunuh diri pada tahun sebelumnya, yang bukan disebabkan oleh COVID.
Perintah berkurung yang dikenakan di Malaysia juga menyumbang kepada “peningkatan dua kali ganda” dalam masalah kesihatan mental, seperti yang dinyatakan oleh presiden Persatuan Kesihatan Mental Malaysia (MMHA), Dr. Andrew Mohanraj.
Kesihatan mental seseorang mungkin terjejas akibat pengasingan, penderitaan, ketidakpastian, ketakutan, kebimbangan dan ketidakberdayaan, antara lain. Bagi membantu rakyat memahami dan mengurus isu kesihatan mental sepanjang pandemik, Kementerian Kesihatan negara telah menerbitkan penerbitan mengenai kesihatan mental dan sokongan psikososial.
Sebelum Pandemik
Walau bagaimanapun, NHMS 2019 melaporkan bahawa kira-kira 500,000 rakyat Malaysia telah mengalami simptom kemurungan sebelum wabak itu berlaku.
Isu kesihatan mental meningkat daripada 10.7% pada tahun 1996 kepada 11.2% pada tahun 2006 dalam tempoh sedekad. Dan hampir 10 tahun kemudian, ia meningkat kepada 29.2% pada tahun 2015.
Di Kuala Lumpur sahaja, prevalens masalah kesihatan mental meningkat kepada 39.8% pada tahun 2015. Berbanding responden lelaki (27.6%), lebih ramai responden wanita (30.8%) menyatakan kebimbangan tentang kesihatan mental mereka.
Pada tahun 2019, kemurungan dewasa paling kerap berlaku di negeri WP Putrajaya, Negeri Sembilan, Perlis, Sabah, dan Melaka.
Pendapatan juga memainkan peranan. Berbanding dengan responden (6%) yang berpendapatan RM3,000 atau kurang sebulan, 13% daripada mereka yang berpendapatan RM7,000 atau lebih sebulan lebih cenderung mengalami masalah kesihatan mental.
Penyakit mental: Masalah kesihatan kedua terbesar yang menjejaskan rakyat Malaysia selepas penyakit jantung menjelang 2020
Menurut Tan Sri Lee Lam Thye, ahli Majlis MMHA, penyakit mental akan menjadi “masalah kesihatan kedua terbesar yang menjejaskan rakyat Malaysia selepas penyakit jantung menjelang 2020”. Beliau mengesyorkan strategi berasaskan komuniti dengan usaha kerajaan yang lebih giat untuk mengurangkan stigma yang berkaitan dengan penyakit mental. Tetapi kemudian pandemik melanda.
Pada tahun 2020, kadar pengangguran negara meningkat daripada 5% pada bulan April kepada 5.3% pada bulan Mei, dan 10.22 juta orang menerima bantuan kerana COVID. Menjelang Jun 2020, jumlah bantuan telah mencecah RM10.9 bilion.
Hanya RM344.8 juta diperuntukkan untuk penjagaan kesihatan mental dalam bajet negara bagi tahun 2020, yang menunjukkan kekurangan persediaan. Jumlah ini berjumlah kurang daripada 2% daripada keseluruhan bajet penjagaan kesihatan Malaysia.
Walaupun dengan tawaran bantuan rangsangan, kerajaan masih belum melakukan sesuatu yang konkrit untuk menangani dan merawat kesan psikologi dan emosi yang ditanggung oleh rakyat Malaysia akibat pandemik. Masih terdapat ruang yang besar untuk penambahbaikan dalam pembangunan perkhidmatan kesihatan mental di Malaysia, memandangkan gangguan kesihatan mental sangat berleluasa dalam kalangan penduduk Malaysia.
